ADHD-diagnose & behandeling

Ontdek hier wat een ADHD-diagnose en behandeling voor jou kan betekenen.

Als jouw concentratieproblemen, impulsiviteit en de chaos in je hoofd jouw dagelijks leven erg verstoren, kun je laten onderzoeken of je misschien ADHD of ADD (ADHD-I) hebt. Op deze pagina ontdek je hoe dit werkt en wat je kunt verwachten.

Voordelen ADHD-diagnose

Niet iedereen staat te springen om een diagnose, vaak vanwege angst voor stigmatisering. Ook bij Wandering Minds zijn we geen voorstander van stigmatisering. Toch biedt het stellen van een ADD- of ADHD-diagnose verschillende voordelen:

  • Duidelijkheid en begrip (voor jezelf en van jouw omgeving)
  • Extra steun en begeleiding bij studie/werk
  • Toegang tot behandelingen (soms vergoed door de zorgverzekering)

Wel of geen ADHD-medicatie?

Soms wordt gedacht dat het bij een ADHD-behandeling verplicht (of sterk aanbevolen) is om medicatie te gaan gebruiken. Dit is zeker niet overal het geval. Bij veel GGZ-instellingen wordt tegenwoordig eerst gekeken naar behandelmogelijkheden zonder medicatie. Denk hierbij aan het ontdekken en ontwikkelen van je positieve eigenschappen, leren omgaan met tegenslag, mindfulness, de invloed van levensstijl en altijd met een focus op zingeving en wat jij belangrijk vindt in het leven.

Waar kun je terecht voor een ADHD-diagnose en behandeling?

De meeste GGZ-instellingen bieden een programma voor volwassenen met ADHD. Via de huisarts kun je een verwijsbriefje krijgen voor een diagnostisch onderzoek.

Sta je op een wachtlijst?

Heb jij hulp nodig bij de uitdagingen waar je tegenaan loopt vanwege (mogelijk) ADHD?
Helaas zijn er lange wachttijden binnen de GGZ. Sta je al op een wachtlijst en wil je alvast zelf aan de slag?
Kies één van onze fijne online cursussen of word lid van de community.

Wachten op hulp is begrijpelijk, maar de eerste stap naar meer grip op je uitdagingen ligt bij jezelf. Door nu al actief aan de slag te gaan, ontdek je je eigen kracht en leg je een solide basis voor de behandeling die je straks krijgt. Zelfs met de beste begeleiding blijft het jouw pad om te bewandelen, en elke stap die je nu zet, brengt je dichter bij een leven waarin je je volle potentieel kunt benutten.

ADHD-behandeling

Een ADHD-behandeling is een reeks interventies en strategieën die zijn ontworpen om de symptomen van ADHD te beheren en de kwaliteit van leven van de cliënt te verbeteren. Deze behandeling kan medicatie omvatten, zoals stimulerende middelen (bijv. methylfenidaat) of niet-stimulerende middelen, die helpen bij het reguleren van aandacht en impulsiviteit. Daarnaast is gedragstherapie vaak een belangrijk onderdeel, waarbij je technieken leert om beter om te gaan met je symptomen, zoals tijdmanagement en planning. Soms worden aanvullende therapieën zoals voedingsadvies of ondersteuning op school toegepast om een holistische aanpak te bieden.

Praat mee in onze community

“Als oprichtster van Wandering Minds en ervaringsdeskundige met ADD weet ik hoe overweldigend het kan zijn om dagelijks tegen de uitdagingen van ADHD aan te lopen. Een ADHD-behandeling biedt niet alleen structuur en handvatten, maar ook de kans om je unieke talenten te omarmen en je volle potentieel te benutten. Het is een stap naar meer rust in je hoofd en grip op je leven, zodat je kunt focussen op wat echt belangrijk is.”

– José Schrijver, oprichtster van Wandering Minds

Hoe werkt het laten stellen van een diagnose?

Intakefase

Het diagnosetraject begint met een vragenlijst, intakegesprek en screening. Dit is de intakefase. Tijdens de intakefase wordt beoordeeld of jouw klachten aanleiding geven om te denken aan ADHD of dat er mogelijk andere psychische aandoeningen zijn die deze klachten beter kunnen verklaren. Ook kan het zijn dat er aandoeningen blijken die eerst behandeling behoeven, voordat goed beoordeeld kan worden of er sprake is van ADHD, zoals verslaving of PTSS.

Blijkt hieruit dat de GGZ-instelling jou niet de behandeling kan bieden die je nodig hebt, dan doe zij er vanzelfsprekend alles aan om je zo snel mogelijk te helpen door je door te verwijzen naar een instelling die beter bij jouw hulpvraag past.

Diagnostisch onderzoek

Na de initiële intake wordt bij verdenking van ADHD verder diagnostisch onderzoek ingezet. Dit onderzoek wordt alleen uitgevoerd als er geen aanwijzingen zijn voor overmatig gebruik van middelen zoals alcohol of drugs. Het diagnostische proces omvat een indicatiegesprek gevolgd door een uitgebreid diagnostisch interview. Bovendien wordt er een interview gehouden met een persoon uit je kindertijd die je goed kent, zoals een ouder, verzorger of ander familielid. Dit is cruciaal om inzicht te krijgen in je gedrag en eventuele problemen tijdens die periode. Ook worden schoolrapporten en eerdere onderzoeksverslagen opgevraagd om het diagnostisch proces te ondersteunen.

Eventueel vervolgonderzoek

Indien nodig wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd om eventuele bijkomende psychische problemen te identificeren die de symptomen kunnen verklaren of die samenhangen met ADHD (bekend als ‘co-morbiditeit').

Terugkoppeling

Tijdens een follow-upgesprek worden alle bevindingen besproken en wordt er een gepersonaliseerd advies gegeven. Na afloop van het gesprek ontvang je een rapport met de onderzoeksresultaten.

Behandeling

Als dat nodig blijkt, kan een psychologische behandeling worden aangeboden, die zich richt op het omgaan met klachten. Deze behandeling kan bestaan uit workshops (fysiek of online, in groepsverband) en bijvoorbeeld coaching. Je leert over de aard van ADHD, maar ook hoe je op een constructieve wijze kunt omgaan met de symptomen en hoe je jouw sterke punten kunt benutten. Daarnaast omvat de individuele behandeling vaak, parallel aan de workshop, een meer gerichte bespreking van de onderwerpen die in de workshop zijn behandeld en die specifiek op jou van toepassing zijn. Hier is ook ruimte om te werken aan eventuele bijkomende psychische problemen die naast ADHD kunnen spelen, zoals trauma.

Hoe kies je de juiste ADHD-behandeling?

Het kiezen van de juiste ADHD-behandeling of aanbieder in Nederland en België kan een uitdaging zijn, vooral door de lange wachtlijsten bij veel instellingen. Het is belangrijk om eerst goed te onderzoeken welke behandelmethode het beste bij jou past: denk aan medicatie, gedragstherapie of een combinatie daarvan. Informeer bij verschillende zorgaanbieders naar hun expertise en behandelmethodes, en vraag naar de wachttijden. Soms hebben kleinere praktijken of gespecialiseerde aanbieders kortere wachtlijsten. Overweeg ook online consultaties of behandelingstrajecten, die soms sneller beschikbaar zijn. Vraag daarnaast je huisarts om ondersteuning bij het vinden van de juiste zorg, zij kunnen soms versneld doorverwijzen.

Ten slotte, wees proactief in het navragen van tussentijdse opties zoals coaching, zodat je alvast aan de slag kunt terwijl je op de juiste behandeling wacht. Overweeg bijvoorbeeld het volgen van cursussen, het lezen van boeken over ADHD, en het aanmelden bij onze Wandering Minds-community. Dit kan je helpen om in contact te komen met gelijkgestemden en alvast handvatten te krijgen om met ADHD om te gaan. Zo blijf je niet stilzitten en kun je alvast werken aan je persoonlijke ontwikkeling terwijl je wacht op een meer formele behandeling.

Word lid van onze community

Kosten en vergoeding zorgverzekeraar

Een diagnose en behandelingstraject wordt vaak (gedeeltelijk) vergoed door jouw zorgverzekeraar (meestal is dit ongeveer 70% in de basisverzekering). Houd wel altijd rekening met je eigen bijdrage en eigen risico. Het eigen risico bedraagt € 385 euro per jaar (in 2024), tenzij je een hoger eigen risico hebt gekozen. Je betaalt dus zelf de eerste € 385 euro. Pas daarna betaalt jouw zorgverzekeraar de kosten. Als je dit jaar al andere zorgkosten hebt gemaakt, betaal je geen (of minder) eigen risico.

Om onverwachte kosten naderhand te voorkomen, is het aanbevolen om vooraf je zorgverzekeraar te vragen naar de exacte voorwaarden en vergoeding voordat je een GGZ-behandeling start.

Heb je vragen of zorgen over de kosten en vergoedingen? Neem contact op met je zorgverzekeraar.

Via onderstaande knop lees je meer over welke verzekeringen een goede dekking bieden bij ADHD.

Lees meer

Lang riep ik ‘ik ben tegen labels en diagnoses. Ik heb namelijk geen stoornis, mijn brein werkt anders!’. Hier sta ik nog steeds achter. Maar tóch is het laten stellen van een ADHD-diagnose voor mij heel waardevol geweest. Het gaf me namelijk de mogelijkheid om de juiste behandeling te krijgen, ik kreeg extra tijd en begeleiding tijdens mijn studie, mijn prestatiebeurs werd toch nog omzet in een gift terwijl ik eigenlijk te lang studeerde én ik kreeg meer begrip van mijn omgeving, maar ook vooral voor mezelf.

José Schrijver, oprichtster van Wandering Minds

Veel gestelde vragen

  1. Wat zijn de symptomen van ADHD en ADD?
    Symptomen van ADHD omvatten vaak moeite met concentreren, impulsiviteit en hyperactiviteit. Maar ook onrust, vergeetachtigheid, ‘druk zijn', en moeite hebben met plannen, organiseren en het volgen van instructies. Mensen met ADHD kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met het voltooien van taken, hebben moeite met stilzitten of hebben de neiging om snel afgeleid te raken. Deze symptomen kunnen variëren in ernst en kunnen een aanzienlijke invloed hebben op het dagelijks functioneren van een individu. ADD (ADHD-I) wordt vooral gekenmerkt door onoplettendheid. Hier lees je meer over ADHD-symptomen en hier lees je meer over de kenmerken van ADD.
  2. Ik herken me meer in de symptomen van ADD. Wat is het verschil tussen ADHD en ADD?
    De diagnose ADD wordt officieel niet meer gegeven. Binnen de DSM-5 (internationale lijst van ADHD criteria) wordt tegenwoordig gesproken van verschillende beelden/subtypes, namelijk: (1) overwegend onoplettend, (2) overwegend hyperactief of (3) gecombineerd type. Wat voorheen ADD was, wordt in dit geval ‘ADHD, overwegend onoplettend beeld' genoemd, oftewel ADHD-I (afgeleid van ADHD Inattentive Type). Het voornaamste verschil tussen ADD en ADHD is dat ADD verwijst naar de aandachtsproblemen zonder de hyperactieve of impulsieve symptomen die aanwezig zijn bij ADHD. Met andere woorden, ADD wordt gekenmerkt door moeite met concentreren, terwijl ADHD zowel symptomen van onoplettendheid als hyperactiviteit-impulsiviteit omvat.
  3. Wat zijn de mogelijke oorzaken van ADHD en ADD?
    De precieze oorzaken van ADHD zijn niet volledig begrepen, maar genetica, omgevingsfactoren, neurobiologie en problemen tijdens de zwangerschap en geboorte kunnen allemaal een rol spelen.
  4. Hoe wordt ADHD gediagnosticeerd?
    ADHD wordt gediagnosticeerd volgens de criteria van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5). Het diagnostisch proces begint met een intakefase, waarbij een vragenlijst, intakegesprek en screening worden uitgevoerd om te beoordelen of de klachten wijzen op ADHD of mogelijk op andere psychische aandoeningen die de symptomen beter kunnen verklaren. Indien nodig wordt er verder diagnostisch onderzoek ingezet, bestaande uit een indicatiegesprek, een diagnostisch interview en input van iemand die jou goed kent uit je kindertijd. Dit kan een ouder, verzorger of ander familielid zijn. Daarnaast wordt er gevraagd naar schoolrapporten en eventuele eerdere onderzoeksverslagen. Indien nodig kan er aanvullend onderzoek plaatsvinden om eventuele comorbiditeit te onderzoeken. Na afronding van het onderzoek wordt er een terugkoppelingsgesprek gevoerd waarin alle resultaten worden besproken en een advies op maat wordt gegeven. De cliënt ontvangt na afloop een rapportage van het onderzoek.
  5. Wie kan ADHD diagnosticeren?
    Gekwalificeerde professionals, zoals psychiaters, psychologen en soms huisartsen, zijn bevoegd om ADHD te diagnosticeren. Deze professionals hebben meestal training en ervaring in het beoordelen van ADHD en het uitvoeren van diagnostische procedures.
  6. Wat gebeurt er tijdens een ADHD-beoordeling?
    Tijdens een ADHD-beoordeling worden vaak vragen gesteld over de symptomen, de levensgeschiedenis en het functioneren van een individu. Soms worden er ook tests uitgevoerd, zoals neuropsychologische tests, om de cognitieve functies te evalueren. Observaties van gedrag in verschillende omgevingen kunnen ook worden opgenomen in de beoordeling.
  7. Zijn er specifieke tests voor ADHD?
    Ja, er zijn specifieke tests die kunnen worden gebruikt bij de diagnose van ADHD, zoals neuropsychologische tests en IQ-tests. Deze tests kunnen helpen bij het evalueren van verschillende aspecten van cognitie en gedrag die verband houden met ADHD-symptomen.
  8. Hoe lang duurt het voordat je de diagnose krijgt?
    De tijd die nodig is om een diagnose van ADHD te stellen kan variëren. Het proces kan meerdere afspraken en enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van factoren zoals de beschikbaarheid van professionals en eventuele wachttijden voor afspraken of tests.
  9. Zijn er alternatieve verklaringen voor mijn symptomen?
    Ja, symptomen die lijken op die van ADHD kunnen soms worden veroorzaakt door andere aandoeningen of factoren, zoals stress, depressie, angststoornissen of slaaptekort. Het is belangrijk om deze mogelijkheden te overwegen tijdens de beoordeling van ADHD.
  10. Wat zijn de behandelingsopties voor ADHD?
    Behandelingsopties voor ADHD omvatten vaak een combinatie van medicatie, therapie en gedragsinterventies. Medicijnen zoals stimulantia kunnen worden voorgeschreven om symptomen te verminderen, terwijl therapieën zoals cognitieve gedragstherapie kunnen helpen bij het aanleren van copingstrategieën. Maar tegenwoordig ligt er ook steeds meer nadruk op ondersteunende educatieve strategieën en aanpassingen in levensstijl.
  11. Welke therapieën worden vaak gebruikt als onderdeel van de behandeling van ADHD?
    Gedragstherapie, cognitieve gedragstherapie, oudertrainingen en sociale vaardigheidstraining zijn allemaal veel voorkomende therapieën die worden gebruikt bij de behandeling van ADHD. Maar bij sommige GGZ-aanbieders bestaat een behandeling ook uit online workshops en trainingen zoals Mindfulness en trainingen op het gebied van mindset, compassie en het opbouwen van veerkracht. In sommige gevallen wordt traumatherapie ingezet.
  12. Hoe lang duurt de behandeling van ADHD?
    De duur van de behandeling van ADHD kan variëren afhankelijk van de individuele behoeften en respons op behandeling. Sommige mensen hebben langdurige behandeling nodig, terwijl anderen mogelijk slechts tijdelijke ondersteuning nodig hebben.
  13. Hoe effectief zijn medicijnen bij de behandeling van ADHD?
    Medicijnen voor ADHD kunnen effectief zijn bij het verminderen van symptomen zoals hyperactiviteit, impulsiviteit en aandachtsproblemen. Ze werken echter niet voor iedereen en de effectiviteit kan variëren. Ook kun je last krijgen van bijwerkingen. Enkele mogelijke bijwerkingen van ADHD-medicatie zijn slapeloosheid, verminderde eetlust, hoofdpijn, nervositeit en prikkelbaarheid. Maar ook kun je last krijgen van een versnelde hartslag, leverproblemen en black-outs. Het is belangrijk om deze bijwerkingen met een arts te bespreken.
  14. Zijn er levensstijlaanpassingen die kunnen helpen bij het omgaan met ADHD-symptomen?
    Ja, regelmatige lichaamsbeweging, gezonde voeding, voldoende slaap, stressmanagement technieken en het vermijden van stimulerende middelen kunnen allemaal helpen bij het omgaan met ADHD-symptomen. Op deze website vind je veel informatie en tips.
  15. Hoe kan ik omgaan met ADHD op school/werk?
    Omgaan met ADHD op school of werk kan inhouden dat men gebruik maakt van verschillende strategieën, zoals het plannen van taken, het stellen van realistische doelen, het gebruik van herinneringen en het zoeken naar aanpassingen zoals extra tijd voor opdrachten of speciale werkplekaanpassingen.
  16. Hoe beïnvloedt ADHD mijn dagelijks leven op lange termijn?
    Onbehandelde ADHD kan op lange termijn invloed hebben op diverse aspecten van het leven, zoals relaties, werkprestaties en gezondheid. Mensen met ADHD kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met het handhaven van relaties, het behalen van academische of professionele doelen en het omgaan met stress. Met de juiste behandeling en ondersteuning kunnen mensen met ADHD echter vaak succesvol leren omgaan met hun symptomen en een bevredigend leven leiden.
  17. Zijn er comorbide aandoeningen die vaak voorkomen bij mensen met ADHD?
    Ja, veel voorkomende comorbide aandoeningen bij ADHD zijn onder andere angststoornissen, depressie, leerstoornissen en gedragsstoornissen.
  18. Wat zijn de langetermijneffecten van ADHD en de behandeling ervan?
    De langetermijneffecten van ADHD en de behandeling ervan kunnen variëren, maar het effect kan invloed hebben op educatieve prestaties, werkgelegenheid, relaties en algemeen welzijn. Het is belangrijk om een gezonde levensstijl te handhaven en regelmatig contact te houden met zorgverleners om de beste uitkomsten te bevorderen.

Lees verder

ADHD en brain fog op werk
wel of niet ADHD vertellen op werk
ADD logisch werkt niet

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ik neem je mee in hoe jouw brein werkt, en hoe je een leven bouwt dat bij je past. 

Ontdek meer

15585
Scroll naar boven