ADHD, ADD & vermoeidheid: Waarom je zo vaak moe bent (en wat je eraan kunt doen)

Denk je aan ADHD of ADD, dan denk je misschien aan hyperactiviteit, snel afgeleid of chaotisch zijn en ‘een hoofd vol gedachten' hebben. Maar er is een symptoom dat vaak over het hoofd wordt gezien: vermoeidheid. En niet zomaar een beetje moe—maar een allesoverheersende uitputting die je hele dag beïnvloedt.

Als jij een Wandering Mind hebt (met of zonder ADHD), herken je dit misschien:

• Je voelt je al moe als je wakker wordt.
• Je hoofd blijft ‘aan’ staan, ook als je wilt rusten.
• Je hebt last van een eindeloze mentale to-dolijst.
• Je energie lijkt op te zijn zodra je eindelijk begint.
• Je krijgt dingen niet gedaan en voelt je daar schuldig over.
• Je hebt nergens zin in, de motivatie ontbreekt

Je bent niet de enige. ADHD en vermoeidheid zijn misschien wel onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar waar komt die uitputting vandaan? En belangrijker nog: wat kun je eraan doen? Dat ontdek je hier.

Hoe ADHD je energie opbrandt

Mensen met ADHD raken sneller vermoeid omdat hun brein continu op volle toeren draait, vaak zonder natuurlijke rem. Dit komt door een verstoorde balans in neurotransmitters zoals dopamine en noradrenaline, waardoor focus en energiebeheer moeilijker worden. Hyperactiviteit, mentale onrust en overprikkeling zorgen voor een constante energielek, terwijl slaapproblemen en moeite met ontspanning het herstel belemmeren. Daarnaast vraagt het dagelijks managen van impulsen, structuur en concentratie zoveel mentale inspanning dat het brein sneller uitgeput raakt. Hierdoor voelen veel mensen met ADHD zich al moe voordat de dag goed en wel begonnen is.

Het is best logisch dat je moe bent

Als je een beetje begrijpt hoe het ADHD-brein werkt, is het eigenlijk niet zo gek dat je altijd moe bent, en soms zelfs extreem moe of uitgeput. Zeker wanneer je nog niet hebt leren omgaan met de symptomen van ADHD, zul je je regelmatig moe voelen. Hier vind je een overzicht van de grootste energievreters bij ADHD.

1. Hyperactiviteit: altijd ‘aan’ staan

Je lichaam en brein draaien op volle toeren. Dit kan zich uiten in fysieke rusteloosheid, maar ook in continue mentale activiteit. Resultaat? Je brandt sneller op.

2. Hyperfocus: uitgeput zonder dat je het doorhebt

Urenlang in een taak duiken zonder pauzes te nemen? Klinkt productief, maar je put je hersenen uit zonder dat je het merkt. Tegen de tijd dat je stopt, ben je volledig gesloopt.

3. Slaapproblemen: moeite met inslapen en doorslapen

Veel ADHD’ers liggen tot laat te woelen, kunnen ‘s ochtends niet wakker worden en voelen zich de hele dag slaperig. Zonder voldoende diepe slaap krijgt je brein niet de kans om op te laden. In ons e-book ‘Slaapgids voor drukke breinen‘ lees je hoe het komt dat iemand met ADHD meer moeite heeft met slaap, en wat je eraan kunt doen.

4. Piekeren en mentale overbelasting

Je hoofd staat nooit stil. Zelfs ‘s nachts ben je onbewust bezig met lijstjes, ideeën en zelfkritiek. Dit zorgt voor mentale uitputting.

5. Stress

Drukke dagen, sociale verplichtingen en constante afleidingen? Je zenuwstelsel staat onder hoogspanning als je stress ervaart, en dat vreet energie.

6. Medicatie en bijwerkingen

ADHD-medicatie zoals Ritalin of dexamfetamine kan helpen bij focus en impulscontrole, maar kan ook vermoeidheid veroorzaken, vooral als de medicatie uitwerkt (rebound-effect). Niet iedereen ervaart dit, maar als je merkt dat je na medicatiegebruik uitgeput bent, kan het zinvol zijn om dit met je behandelaar te bespreken.

7. Overprikkeling

Wanneer er te veel prikkels binnenkomen—denk aan lawaai, schermtijd, drukke sociale situaties of chaotische omgevingen—raakt het brein overbelast. Dit zorgt voor mentale en fysieke spanning, wat leidt tot vermoeidheid. Overprikkeling kan ook een ‘brain fog’ veroorzaken, waardoor zelfs simpele taken ineens overweldigend voelen.

8. Onderprikkeling

Niet alleen te veel prikkels kunnen uitputten, te weinig prikkels ook. ADHD’ers hebben vaak een hogere behoefte aan stimulatie en onderprikkeling komt veel voor. Te lang in een saaie, niet-uitdagende omgeving of taak kan mentale traagheid en futloosheid veroorzaken. Dit leidt tot een energielek doordat je brein zelf op zoek gaat naar prikkels, wat weer extra mentale inspanning kost.

9. Leven op een manier die niet bij je past

Al je hele leven pas je je aan, en ben je bezig met maskeren. Om erbij te horen. Om niet op te vallen, en gewoon ‘normaal te zijn'. Dit kost heel veel energie. Als jij leeft op een manier die niet bij jou en je brein past, is het logisch dat je moe bent. In mijn cursus ‘Jouw ADHD-kompas: ontdek je kernwaarden in 30 dagen‘ help ik je stap voor stap ontdekken wat je nou eigenlijk belangrijk vindt. Zodat je keuzes kan gaan maken die bij je passen, en daardoor steeds meer energie overhoudt. Dit proces is voor mij essentieel geweest. en zorgde ervoor dat ik steeds meer grip kreeg op ADD-symtpomen zoals vermoeidheid.

De rol van dopamine en serotonine

Dopamine en serotonine zijn de twee belangrijkste neurotransmitters die een rol spelen bij ADHD en vermoeidheid. Dopamine staat bekend als de ‘motivatiebooster’ en is essentieel voor focus, motivatie en beloning. Mensen met ADHD hebben vaak een lagere dopamineproductie, waardoor ze sneller uitgeput raken en moeite hebben met het volhouden van taken. Dit kan leiden tot een constante cyclus van ‘achter de feiten aanlopen’ en mentale uitputting.

Serotonine speelt een cruciale rol in stemming en ontspanning. Een tekort kan leiden tot prikkelbaarheid, somberheid en slaapproblemen—allemaal factoren die je vermoeidheid kunnen verergeren. Zonder voldoende serotonine kan je lichaam moeite hebben om ’s nachts tot rust te komen, waardoor je minder diep slaapt en de volgende dag al moe wakker wordt.

Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS) en ADHD: Is er een verband?

Sommige mensen met ADHD ontwikkelen uiteindelijk Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS), een aandoening waarbij vermoeidheid niet verdwijnt, hoe goed je ook rust. Studies suggereren dat er een overlap is tussen ADHD en CVS, vooral bij mensen met het onoplettende subtype (ADD). Symptomen zoals hersenmist, concentratieproblemen en prikkelgevoeligheid komen voor bij zowel mensen met ADHD als CVS.

Onderzoekers vermoeden dat verstoringen in neurotransmitters zoals dopamine en serotonine een rol spelen bij beide.

Hoe doorbreek je de ADHD-vermoeidheidsspiraal?

Vermoeidheid en ADHD kunnen elkaar versterken. Hoe vermoeider je bent, hoe moeilijker het wordt om je ADHD-symptomen te managen. Maar er zijn manieren om je energie terug te krijgen.

1. Verbeter je slaap (zonder strijd)

ADHD en slaap gaan vaak niet goed samen. Maar kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken:

• Creëer een vast avondritueel: een warme douche, een boek lezen (geen schermen!), en ontspanningsoefeningen helpen je brein tot rust te komen.
• Bouw je dag rustig af: las een ‘afkoeltijd’ in zonder schermen, fel licht of mentale inspanning.
• Experimenteer met natuurlijke ondersteuning: magnesium, L-theanine en melatonine kunnen helpen om makkelijker in slaap te vallen. Het supplement Nachtrust & Stemming is populair in onze community. Bij Natuurlijk Presteren ontvang je via Wandering Minds 15% korting op alle supplementen, met de code WM15.

In ‘Slaapgids voor drukke breinen‘ ontdek je nog meer strategieën voor een betere nachtrust met ADHD. Van het van het herstellen van je circadiaanse ritme tot praktische ontspanningsoefeningen, slimme melatonine-tips en manieren om je slaapkamer ADHD-proof te maken. Het e-book helpt je jouw unieke stappenplan te maken, zodat je in kleine stapjes, zonder overweldigd te raken, steeds beter gaat slapen.

2. Doorbreek de hyperfocus en overprikkeling

Lange periodes van hyperfocus maken je uiteindelijk nog vermoeider. Wat helpt?

• Pauzes inplannen met een timer (bijvoorbeeld de Pomodoro-techniek: 25 minuten werken, 5 minuten rust).
• Zorg voor een visuele stop-reminder: een post-it op je scherm met ‘Adem. Rek uit. Pauze.’
• Luister naar je lichaam: voel je je leeg? Dat is een teken om te stoppen, niet om nog harder te pushen.

3. Voed je brein op de juiste manier

Wat je eet, beïnvloedt je energie én je ADHD-symptomen:

• Vermijd suikers en snelle koolhydraten: geen energie-crashes na die koek of croissant.
• Kies voor eiwitten en gezonde vetten: avocado, noten, vis en eieren helpen je focus en energie stabiel te houden.
• Hydrateer! Zelfs lichte uitdroging kan al leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen.

4. Beweeg—juist als je moe bent

Als je moe bent, voelt bewegen als het laatste waar je zin in hebt. Maar juist dát geeft energie. Probeer:

• Korte wandelingen: 10 minuten buiten lopen kan al een reset geven.
• ADHD-vriendelijke sporten: dansen, zwemmen of vechtsport zijn ideaal om je brein te kalmeren.
• Yoga of stretchen: helpen je om echt te herstellen.

5. Stress verminderen

Stress en ADHD zijn een beruchte combinatie. Wat werkt?

• Maak een lijst van je grootste stressbronnen en kijk of je er één kunt verminderen.
• Doe regelmatig deze oefening: adem 4 tellen in, houd 4 tellen vast, adem 4 tellen uit. Simpel, maar effectief.
• Mindfulness, maar op jouw manier: geen uren mediteren, maar bijvoorbeeld tijdens een wandeling of met rustgevende muziek.

6. Keuzes maken die bij je passen

Zorg ervoor dat je weet wie je bent en wat je nodig hebt. Wat kun je doen?

• Houd een dagboek bij: welke activiteiten geven je energie, en wat kost juist energie?
• Ga ontdekken waar je nou eigenlijk blij van wordt.
• Ontdek wat je kernwaarden zijn, eventueel met behulp van deze korte en effectieve cursus ‘jouw ADHD-kompas'.

Vitamines, mineralen, neurotransmitters en hormonen

​Vermoeidheid kan worden beïnvloed door verschillende factoren, waaronder tekorten aan vitamines en mineralen, evenals disbalans in neurotransmitters en hormonen. Een tekort aan essentiële voedingsstoffen, zoals vitamine B12, kan leiden tot vermoeidheid en concentratieproblemen. Daarnaast spelen neurotransmitters zoals serotonine en dopamine een cruciale rol in onze stemming en energiehuishouding; een onbalans hierin kan bijdragen aan gevoelens van vermoeidheid en depressie. Het is belangrijk op te merken dat, hoewel deze verbanden bestaan, individuele situaties kunnen variëren. Daarom is het raadzaam om bij aanhoudende vermoeidheidsklachten professioneel medisch advies in te winnen om onderliggende oorzaken te identificeren en passende behandelingen te verkrijgen.​

Welk ontbrekende stofje maakt jou moe?

Hieronder een overzicht van enkele bekende stoffen die in verband worden gebracht met vermoeidheid:​

Hormonen:

• Cortisol: Een stresshormoon dat, bij chronisch verhoogde niveaus, kan leiden tot gevoelens van vermoeidheid.​
• Schildklierhormonen (T3 en T4): Deze hormonen reguleren de stofwisseling. Een tekort (hypothyreoïdie) kan leiden tot vermoeidheid.​

Neurotransmitters:

• Serotonine: Een onbalans in serotonine wordt geassocieerd met stemmingsstoornissen en vermoeidheid.​
• Dopamine: Verantwoordelijk voor motivatie en energie; lage niveaus kunnen bijdragen aan vermoeidheid.​

Vitamines:

• Vitamine B12: Essentieel voor de productie van rode bloedcellen en neurologische functie; een tekort kan leiden tot vermoeidheid.​
• Vitamine D: Speelt een rol in de energiebalans; lage niveaus worden in verband gebracht met vermoeidheid.​

Mineralen:

• IJzer: Noodzakelijk voor het transport van zuurstof in het bloed; een tekort kan bloedarmoede en vermoeidheid veroorzaken.​
• Magnesium: Betrokken bij honderden biochemische reacties in het lichaam; een tekort kan leiden tot vermoeidheid en spierzwakte.​

Lees dit onderzoek als je hier meer over wilt weten.

Conclusie: ADHD en vermoeidheid zijn geen verloren strijd

Ja, ADHD en vermoeidheid gaan vaak hand in hand. Maar door beter voor jezelf te zorgen, bewuste keuzes te maken en je energie te beschermen, kun je jezelf stap voor stap beter in balans brengen. Denk aan meer bewegen, mediteren, zorgen dat je goed en voldoende slaapt, voldoende water drinken en leren omgaan met stress, prikkels en spanning. Maar leer ook hoe je een balans vindt tussen onderprikkeling en overprikkeling en zorg dat je weet wie je bent, wat je belangrijk vindt en nodig hebt. Op onze website vind je veel tips. Experimenteer met wat voor jou werkt, en onthoud: kleine veranderingen kunnen een groot verschil maken.

Welke tip ga jij als eerste proberen? Of heb je zelf een gouden tip tegen ADHD-vermoeidheid? Wij lezen graag jowu ervaringen, deel het in de reacties of in de Wandering Minds community.